Wygaśnięcie umowy o pracę

Niejednokrotnie zdarza się, iż pracodawca wypowiada pracownikowi umowę o pracę w sposób niezgodny w przepisami prawda, bądź bez uzasadnionej przyczyny. Pracownik jest w takiej sytuacji chroniony i przysługują mu roszczenia przewidziane w Kodeksie pracy. Otrzymując wypowiedzenie umowy o pracę pracownik musi pamiętać, iż zawsze może skorzystać z przysługujących mu praw, w szczególności jest uprawniony do złożenia odwołania do sądu powszechnego. Może to uczynić samodzielnie, bądź skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika.

Co istotne, należy pamiętać, iż takie odwołanie musi zostać złożone z zachowaniem 21 – dniowego terminu, licząc od dnia doręczenia pracownikowi pisma wypowiadającego umowę o pracę. Dniem tym może być data wręczenia pracownikowi wypowiedzenia osobiście, bądź data doręczenia ww. dokumentu za pomocą operatora pocztowego. Termin na złożenie odwołania od wypowiedzenia umowy o pracę na czas nieokreślony, jak również sąd do którego powinno być ono złożone, pracodawca wskazuje  pracownikowi w pouczeniu, zawartym w treści wypowiedzenia.

Sąd wydając orzeczenie, w którym uzna wypowiedzenie umowy o pracę na czas nieokreślony za nieuzasadnione bądź niezgodne z prawem  – orzeka o jego bezskuteczności , a jeżeli umowa o pracę uległa już rozwiązaniu – o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo odszkodowaniu. Zazwyczaj z uwagi na długość postępowań sądowych nie dochodzi do wydania orzeczenia, w którym sąd orzekłby o bezskuteczności wypowiedzenia umowy o pracę na czas nieokreślony. Zwykle sąd wydając orzeczenie orzeka o przywróceniu pracownika do pracy lub o odszkodowaniu.

W sytuacji wydania orzeczenia w zakresie przywrócenia pracownika do pracy, nie ma potrzeby aby pracodawca zawierał z nim jakąkolwiek nową umowę. Obowiązkiem pracodawcy jest natomiast dopuszczenie pracownika do świadczenia pracy na dotychczasowym stanowisku. Pracownik jest uprawniony również do uzyskiwania wynagrodzenia w dotychczasowej wysokości i świadczenia analogicznej pracy, jaką wykonywał przed wręczeniem mu wypowiedzenia umowy o pracę na czas nieokreślony. Warto w tym miejscu dodać, iż pracownikowi, który został przywrócony do pracy na poprzednim stanowisku przysługuje wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, nie więcej jednakże niż za 2 miesiące, a gdy okres wypowiedzenia wynosił 3 miesiące – nie więcej niż za 1 miesiąc. Odmiennie ta kwestia została uregulowana w zakresie kobiet w ciąży oraz będących na urlopie macierzyńskim, jak również pracowników będących ojcami wychowującymi dziecko
i innymi pracownikami, o których mowa w art. 175 1 pkt 3 Kodeksu pracy.

Istotnym jest podkreślenie, iż pracodawca ma jednak możliwość odmówienia ponownego zatrudnienia pracownika, pomimo wydania orzeczenia przez sąd w zakresie przywrócenia do pracy. Kiedy ma to miejsce? Otóż w sytuacji gdy pracownik, w terminie 7 dni od przywrócenia do pracy, nie zgłosi swojej gotowości niezwłocznego jej podjęcia, chyba że przekroczenie ww. terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od pracownika. Termin, o którym mowa powyżej należy liczyć od dnia uprawomocnienia się orzeczenia w zakresie przywrócenia pracownika do pracy.

Co się dzieje w sytuacji gdy pracownik, który przed wydaniem orzeczenia o przywróceniu do pracy podjął zatrudnienie u innego pracodawcy? Otóż taki pracownik, zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, może bez wypowiedzenia, za trzydniowym uprzedzeniem, rozwiązać umowę o pracę z tym pracodawcą w ciągu 7 dni od przywrócenia do pracy.

Należy w tym miejscu wskazać, iż zdarzają się sytuacje, gdy pracownik nie chce występować z roszczeniem o przywrócenie do pracy. Co wtedy? Otóż może on zgłosić roszczenie alternatywne, a mianowicie wystąpić o zapłatę odszkodowania. Odszkodowanie takie przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. Istotnym zatem jest przy szacowaniu wysokości odszkodowania ustalenie okres wypowiedzenia jaki przysługiwał pracownikowi.

Warto w tym miejscu wskazać, iż pracownik ma prawo modyfikacji swojego stanowiska w toku postępowania sądowego. Złożone przez niego odwołanie nie podlega opłacie sądowej o ile wartość przedmiotu sporu nie przekroczy 50 000,00 zł.

Podsumowując wskazać należy, iż pracownikowi, któremu wypowiedziano umowę o pracę na czas nieokreślony przysługuje szereg roszczeń, przy wykorzystaniu których może skuteczne dochodzić ochrony przysługujących mu praw. Najważniejszym jest jednakże, na co uczulamy Państwa, zachowanie terminu do złożenie odwołania. Co prawda istnieją środki prawne, umożliwiające złożenie odwołania po upływie ww. terminu, niemniej jednak mają one zastosowanie tylko
w wyjątkowych okolicznościach.

 

W przypadku pytań zapraszamy do kontaktu z naszym specjalistą z zakresu prawa pracy – adw. Marlena Katarzyna Kot.